John Sifton – Sửa chữa sai lầm của Hoa Kỳ trong vấn đề quyền con người với Việt Nam

Lê Quốc Tuấn chuyển ngữ

Bằng cách bán vũ khí cho Việt Nam, Hoa Kỳ đang bán rẻ các nhà hoạt động ở Việt Nam

Tháng này, chính phủ Hoa Kỳ đã phạm một sai lầm khi nới lỏng lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam – một đất nước phi dân chủ, độc đảng có thành tích nhân quyền tệ hại. Động thái này của Mỹ, công bố vào ngày 02 Tháng 10 khi Phó Thủ tướng Việt Nam Phạm Bình Minh đến thăm Washington, làm hại các nhà hoạt động dũng cảm tại Việt Nam và lãng phí một đòn bẩy quan trọng vốn có thể được sử dụng để khuyến khích nhiều cải cách hơn nữa.

Các quan chức Hoa Kỳ đã cho rằng Việt Nam đang thực hiện được những tiến bộ nhỏ nhưng đáng kể về quyền con người, nhấn mạnh đến những vụ thả tự do cho các tù chính trị gần đây. Nhưng hầu hết các chuyển biến mà họ trích dẫn là nhỏ bé và một trong những tù nhân nổi tiếng được thả năm nay, Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ, thực chất không được trả tự do mà là ân xá sống lưu vong tại Hoa Kỳ.

Trên thực tế, số lượng tù nhân chính trị bị giam giữ đã tăng lên trong những năm gần đây, và hiện đang có hơn 150 nhà bất đồng chính kiến bị giam giữ. Với những vụ thả mới nhất, đúng ra chỉ là việc chính phủ Việt Nam vận hành một cuộc bắt, thả luẩn quẩn, tù chính trị cũ được thay thế bằng những tù mới. Và dù số người bị giam có thể giảm xuống nhưng một xu hướng đáng báo động hiện nay lại đang gia tăng: việc sử dụng côn đồ tấn công và đe dọa những người chỉ trích chính phủ.

Trong việc đánh giá cuộc cải cách của Việt Nam, chính quyền Obama nên phân tích nhiều khía cạnh khác hơn là dựa vào việc đếm những người bị bắt và thả ra, đồng thời phải xem xét câu hỏi ngữ cảnh. Nếu Việt Nam thực sự nghiêm túc trong việc kiềm chế không đàn áp những người chỉ trích ôn hòa, thì tại sao tòa án của họ đã kết án ba nhà hoạt động trong tháng Tám (Bùi Thị Minh Hằng, Nguyễn Thị Thúy Quỳnh và Nguyễn Văn Minh) vì tội “cản trở giao thông” trong một cuộc biểu tình, kết án họ đến ba năm tù? Tại sao chính phủ bắt giữ blogger nổi tiếng Nguyễn Hữu Vinh (Anh Ba Sàm) vào tháng năm? Tại sao Việt Nam kết án blogger Phạm Viết Đào vào tháng ba? Và tại sao các cơ quan đã kết án gần mười người dân tộc miền cao tại các thời điểm khác nhau trong năm, vì những tội chống lại nhà nước?

Câu hỏi lớn hơn về Việt Nam là liệu chính phủ thực sự có chứng minh được là họ nghiêm túc thay đổi hệ thống để cho phép công dân của mình tự do hơn hay không. Hà Nội đã thực hiện được biện pháp có ý nghĩa nào hay có thể hiện sự sẵn sàng nào để thực hiện các cải cách pháp lý nhằm loại bỏ các quy định hình phạt hình sự hóa tội phát biểu chính trị? Các nhà lãnh đạo Việt Nam đã thực hiện bất kỳ biện pháp có ý nghĩa hay thể hiện bất kỳ sự sẵn sàng cải cách pháp luật nào để cho phép các công đoàn độc lập được hoạt động? Và Việt Nam đã thực hiện bất kỳ biện pháp có ý nghĩa hay thể hiện bất kỳ sự sẵn sàng nào để bãi bỏ các quy định và chấm dứt việc hình sự hóa các hoạt động tôn giáo độc lập, hoặc ngưng đàn áp các tôn giáo thiểu số? Câu trả lời cho mỗi câu hỏi này là không.

Thật không may, quyết định nới lỏng lệnh cấm vũ khí sát thương đã được thực hiện. Tuy nhiên không phải là quá muộn để sử dụng các đòn bẩy còn lại nhằm đạt được sự thay đổi. Căn cứ vào sự thiếu vắng một cuộc cải cách thực sự cho đến nay và các bước quan trọng vẫn còn phải được tiến hành, Hoa Kỳ nên cho Hà Nội biết rằng mình muốn nhiều việc nữa phải được thực hiện trước khi lệnh cấm được tháo dỡ thêm.

Hiện nay Hoa Kỳ nên nói với Việt Nam rằng, ngoài nội dung hỗ trợ hàng hải, những cuộc mua bán và vận chuyển trong tương lai sẽ chỉ xảy ra nếu Việt Nam thả tự do một số lượng lớn các tù chính trị; tiến hành các biện pháp nghiêm túc hơn về các vấn đề như tự do tôn giáo, chống tra tấn, quyền lao động; và thực hiện các động thái chính thức để bãi bỏ các tội phạm chính trị từ bộ luật hình sự, như Điều 87 của bộ luật hình sự, tội phạm hoá hành động “phá hoại chính sách đoàn kết”, và Điều 258 về “lạm dụng tự do dân chủ” để “xâm phạm lợi ích của Nhà nước.”

Chính phủ Mỹ có thể và nên làm rõ các điểm này trong những cuộc đàm phán vào cuối năm nay tại Hà Nội, khi Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel chuẩn bị sang thăm. Các thông điệp này cũng có thể được tăng cường nếu phối hợp với các thông điệp từ Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (đang đàm phán với Việt Nam trong bối cảnh của Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương) rằng Việt Nam không thể tham gia hiệp ước thương mại này nếu không cam kết cải cách pháp luật để cho phép các công đoàn độc lập được hoạt động.

Sẽ không quá muộn để cứu vãn cán cân trong bối cảnh đã quyết định sớm việc nới lỏng lệnh cấm vận vũ khí sát thương vào ngày 02 tháng 10. Vì những nhà bất đồng chính kiến dũng cảm của Việt Nam, Hoa Kỳ nên cố gắng thực hiện cuộc mặc cả cứng rắn hơn.

Nguồn: Fixing the United States’ Human Rights Misstep With Vietnam, The Diplomat

Fixing the United States’ Human Rights Misstep With Vietnam

The United States government made a mistake this month in relaxing a ban on lethal arms sales and transfers to Vietnam — a non-democratic, one-party state with an abysmal human rights record. The U.S. move, announced on October 2 as Vietnamese Deputy Prime Minister Pham Binh Minh was visiting Washington, undermines courageous activists in Vietnam and squanders important leverage that might have been used to encourage more reform.

U.S. officials claim that Vietnam is making small but significant progress on human rights, emphasizing recent releases of political prisoners. But most of the moves they cite are minor, and one of the most well-known prisoners released this year, a lawyer named Dr. Cu Huy Ha Vu, was not released but rather paroled into exile in the United States.

Indeed, the number of political prisoner detainees has increased in recent years, and today more than 150 dissidents are in detention. With the latest releases, the most one can say is that the Vietnamese government is operating a revolving door in which old political prisoners are replaced by new ones. And while the population in detention may ebb and flow, an alarming trend is now on the rise: the use of thugs to attack and intimidate critics.

In grading Vietnam’s reform, the Obama administration should analyze more than a head count of those detained and released, and consider contextual questions. If Vietnam is really serious about reining in persecution of peaceful critics, then why did its courts convict three activists in August (Bui Thi Minh Hang, Nguyen Thi Thuy Quynh, and Nguyen Van Minh) for “obstructing traffic” during a protest and sentence them to three years in prison? Why did the government arrest the prominent blogger Nguyen Huu Vinh (Anh Ba Sam) in May? Why did Vietnam convict the blogger Pham Viet Dao in March? And why have the authorities convicted almost ten ethnic Montagnards at various points through the year, for supposed crimes against the state?

The larger question about Vietnam is whether the government really demonstrated that it is serious about making systematic changes to allow its citizens greater freedoms. Has Hanoi taken any meaningful steps or shown any real willingness to undertake legal reforms to remove penal code provisions criminalizing political speech? Have Vietnamese leaders taken any meaningful steps or shown any real willingness to undertake legal reforms to allow independent trade unions? Has Vietnam taken any meaningful steps or shown any real willingness to deregulate and decriminalize independent religious activity, or stop persecution of religious minorities? The answer to each of these questions is no.

Unfortunately, the decision to relax the lethal arms ban has already been made. It is not too late, however, to use remaining leverage to achieve change. Given the absence of real reform to date, and the major steps that remain to be taken, the U.S. should communicate to Hanoi that it expects much more before the ban will be lifted further.

The United States should now tell Vietnam that future transfers and sales beyond maritime assistance will only occur if Vietnam releases a substantial number of political prisoners; takes more rigorous steps on issues like religious liberty, torture, and labor rights; and makes formal moves to repeal political crimes from its penal code, like Article 87 of the penal code, criminalizing the act of “undermining the unity policy,” and Article 258 “abusing democratic freedoms” to “infringe upon the interests of the State.”

The U.S. government can and should make these points clear in talks later this year in Hanoi, when Secretary of Defense Chuck Hagel is set to visit. These messages could also be enhanced if coordinated with messages from the U.S. Trade Representative (which is negotiating with Vietnam in the context of the Trans-Pacific Partnership) that Vietnam cannot expect to join the trade pact unless it undertakes legal reforms to allow independent trade unions.

It is not too late to salvage U.S. leverage in the wake of the premature decision of October 2 to relax the lethal arms ban. For the sake of Vietnam’s brave dissidents, the U.S. should try to drive a harder bargain.

John Sifton is the Asia Advocacy Director for Human Rights Watch. Follow on Twitter at @johnsifton.

Advertisement
This entry was posted in Bình luận. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s